آلودگی هوا و افزایش خطر ابتلا به ALS؛ ارتباط تازه کشف شد

بیماری نورون حرکتی یا ALS که استیون هاوکینگ فیزیکدان معروف ۵۵ سال باهاش زندگی کرد، معمولاً خیلی سریع پیشروی می‌کنه و خیلی از مبتلایان ۲ تا ۵ سال بعد از تشخیص فوت می‌کنن. هنوز درمان قطعی براش پیدا نشده. ژنتیک فقط ۱۰٪ موارد رو توضیح میده و بقیه دلایلش هنوز ناشناخته اس. حالا تحقیق جدیدی که تو مجله JAMA Neurology منتشر شده یه عامل احتمالی رو معرفی کرده: آلودگی هوا، هم در خطر ابتلا به ALS و هم در سرعت پیشرفت بیماری.

تو این تحقیق، من و همکارام سطح آلودگی هوا رو تو خونه ۱۰,۰۰۰ شرکت‌کننده تا ۱۰ سال قبل از تشخیص بررسی کردیم. دو تا آلاینده معروف رو انتخاب کردیم که قبلاً هم مشخص شده برای سلامت ضرر دارن: دی‌اکسید نیتروژن و ذرات معلق. ذرات معلق ذرات ریزی هستن که از موی آدم هم باریکترن و به PM2.5 و PM10 تقسیم می‌شن.

چیزی که فهمیدیم این بود که قرار گرفتن در معرض آلودگی هوا تو طولانی‌مدت، حتی تو سطح پایینی که مثلاً تو سوئد هست، با ۲۰ تا ۳۰ درصد شانس بیشتر برای مبتلا شدن به ALS ارتباط داره. این ارتباط وقتی خواهر و برادرها رو با هم مقایسه کردیم هم وجود داشت که یعنی ژنتیک و محیط کودکی رو میشه کنار گذاشت.

علاوه بر این، آدمایی که سال‌ها تو معرض PM10 و دی‌اکسید نیتروژن بالاتر بودن، وقتی به ALS مبتلا شدن، ریسک مرگ یا نیاز به دستگاه تنفس مصنوعی توشون بیشتر بود. این آلاینده‌ها معمولاً از ترافیک جاده‌های نزدیک تولید می‌شن. یعنی ظاهراً آلودگی تولیدشده تو نزدیکی خونه (مثل دود ماشین‌ها) اثر قوی‌تری داره تا ذراتی که از راه دور میان.

تو این تحقیق، شرکت‌کننده‌ها هر شیش ماه بعد از تشخیص بررسی شدن تا سرعت پیشرفت بیماری رو اندازه بگیرن. دیدیم قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض آلودگی هوا با پیشرفت سریع‌تر بیماری ارتباط داره، به خصوص تو عملکرد حرکتی و تنفسی. علتش هنوز مشخص نیست. شاید بخش‌های مختلف سیستم عصبی حساسیت متفاوتی به آسیب آلودگی دارن. یه احتمال دیگه اینه که آلودگی هوا به ریه آسیب می‌زنه و این خودش پیشرفت ALS رو بدتر می‌کنه.

تو این تحقیق فاکتورهای زیادی مثل درآمد، تحصیلات، شغل و شهری یا روستایی بودن رو در نظر گرفتیم که هم روی آلودگی و هم روی ALS تأثیر دارن. اطلاعاتی درباره سیگار کشیدن یا آلودگی indoor نداشتیم، ولی بعیده که اینا نتایج رو اینقدر تغییر بدن.

این نتایج ما رو به درک بهتری از ALS نزدیک می‌کنه و شاید روزی به تشخیص زودهنگام و درمان بهتر کمک کنه. اما یه پیام بزرگتر داره: همه ما در معرض آلودگی هواییم و مدام شواهد بیشتری جمع می‌شه که این آلودگی جدی به سلامت ما آسیب می‌زنه. پاک‌کردن هوایی که تنفس می‌کنیم شاید خیلی بیشتر از چیزی که فکر می‌کنیم به نفع همه مون باشه.

لينک منبع